Obecnie, po zmianie administracyjnej polegającej na włączeniu w struktury Wydziału Sztuk Pięknych i wydzieleniu Katedry Historii Sztuki XX w. w Europie Środkowej i na Emigracji, w Katedrze zatrudnionych jest trzech starszych stopniem i trzech młodszych pracowników  naukowych, zajmujących się różnymi okresami w dziejach sztuki i rozmaitymi jej gatunkami. W najlepszym okresie samodzielnego funkcjonowania w ramach Wydziału Nauk Historycznych ok. 2015 r. Katedra składała się z pięciu zakładów i zatrudniała 17 pracowników (w tym 14 naukowo-dydaktycznych), kształcąc około 150 studentów na wszystkich latach studiów. W latach 2001-2010 Katedra wypromowała 177 magistrów historii sztuki i 35 licencjatów, a w 2007 roku na Wydziale Nauk Historycznych UMK nastąpiła pierwsza publiczna obrona rozprawy doktorskiej, przygotowanej w Katedrze przez jej absolwentkę. Od początku 2025 r. decyzją ministerialną wszystkie dawne, nie ukończone jeszcze przewody doktorskie zostały zamknięte.

Celem prowadzonych przez Katedrę studiów jest wszechstronne przygotowanie adeptów do wykonywania zawodu historyka sztuki oraz profesji z nim powiązanych. W dydaktyce szczególny nacisk zawsze był kładziony na problemy kontekstu kulturowego, wiedzę o dziełach i wydarzeniach artystycznych, umiejętność ich interpretacji oraz zdolność do samodzielnej, twórczej pracy. Program edukacji na kierunku historia sztuki prowadzony jest w tzw. bolońskim systemie trójstopniowym, obejmującym trzyletnie studia licencjackie, dwuletnie magisterskie i czteroletnie doktoranckie. Te ostatnie pozostają obecnie w wyłącznej kompetencji uczelnianych Szkół Doktorskich; studenci chcący studiować historię sztuki na trzecim stopniu mogą się ubiegać o przyjęcie do szkoły Academia Artium Humaniorum.

Katedra Historii Sztuki i Kultury od początku stawiała na – sygnalizowaną już w samej nazwie – specyfikę kształcenia. Stanowią o niej: z jednej strony postrzeganie sztuk plastycznych w szerokim kontekście zjawisk kultury, co owocuje badaniami interdyscyplinarnymi, dotyczącymi powiązań sztuk wizualnych z innymi sferami działalności człowieka: artystyczną (muzyka, teatr, literatura), naukową (przyrodoznawstwo, odkrycia geograficzne) czy socjologiczną (mecenat, kolekcjonerstwo), z drugiej strony objawiające się w zakresie dydaktyki partnerskie traktowanie studentów poprzez proponowanie im różnorodnych zajęć fakultatywnych, umożliwiających dokonywanie wyborów zgodnych z indywidualnymi zainteresowaniami.

Przy Katedrze działa Koło Naukowe Historyków Sztuki i Kultury. Obecnym jego opiekunem jest dr Przemysław Waszak. Jego działalność obejmowała choćby zagraniczne ekspedycje do Pragi, Berlina, Londynu, Rzymu, Wilna, Paryża, a także dwie studenckie konferencje naukowe: Niecodzienna codzienność – piękno przedmiotu (2007) oraz Znak – symbol – alegoria (2008).